Kelime Yapısı ve Ekler

ÖRNEKLER:
1. Çağdaş sinemanın ünlü örneklerinden birini dün
l II
gece televizyonda “izlerken korkulu dakikalar”
III IV
yaşadım.
V
Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerin hangi¬sinde birden çok yapım eki vardır?
A)l. B) II. C) III. D) IV. E) V.
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “-e” hal eki, eklendiği
sözcüğe “amacıyla, maksa¬dıyla” anlamı katmıştır?
A) Şimdi size şaşıracağınız bir haber vere¬yim.
B) Kapıda bekleyene niçin beklediğini sorun.
C) Onlar gelecek diye akşama kadar evde bekledi.
D) Kışın, turistler buraya kayak yapmaya gelirler.
E) Her teklife itiraz edeceğine sen de biraz fikir üret.
3. Kaza geçirdiğinde onu ailece ziyarete gittik.
Aşağıdaki cümlelerin hangisine “-ce, -ca” eki bu cümledeki “ailece” sözüne kattığı anlamı kazandırmıştır?
A) Bu karar toplantıya katılan ülkelerce alındı.
B) Dün geceki selden yüzlerce insan zarar gördü.
C) Seninle aynı fikirde olmadığımı açıkça söyledim.
D) Öğretmenimizin ayrılmasına sınıfça çok üzülmüştük
E) Beni dostça bir selamla yolculuğuma uğurladılar
4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansımadan türemiş bir fiil kullanılmıştır? A) Ders çalışırken etrafındakilerin fısıltıyla konuşmasından bile rahatsız olurdu. B) Şehrin en gürültülü caddesinde bile seslerden pek etkilenmezdi. C) Koridordan gelen ses, müdür yardımcısı¬nın elindeki sopanın takırtısıydı. D) Çocuk ne olup bittiğini bile anlamadan yüzünde bir tokat şakladı. E) Karanlığın içinden, var mı yok mu belli olmayan bir ışık parlıyordu.
5. “Kapağında bir şiir yazılı bu defter onundu.”
Bu cümledeki altı çizili sözcükte bulunan eklerin işlevlerine özdeş olan ekler aşağı¬daki altı çizili sözcüklerin hangisinde görülmekledir?
A) Önü çalılarla kapalı bir kapıdan zorundaydılar.
B) Buraya geldiğinde hep çiçekli örtülü masa¬ya otururdu.
C) Duvarda asılı duran tablolar ünlü ressam¬lara aitti.
D) Böyle acıklı sahnelere kalbi hiç dayana¬mazdı.
E) Şehirde bakımlı güzel bir evinin olduğunu söylerdi.
6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük birden fazla yapım eki almıştır? A) Bu kitabı okulun karşısındaki yeni kitap¬çıdan aldım. B) Lise yıllarından beri gece, yatmadan ön¬ce roman okumayı alışkanlık haline getir¬miştim. C) Bir aralık ağabeyim de roman yazma gayretine girişmişti. D) Sabahleyin kalktığımda pencerenin önün¬de küçük bir serçe duruyordu. E) Artık kışın bütün ağırlığı üzerimize çök¬müştü.
7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat, yapım eki almış bir sözcüktür? A) Kalabalıktan biri elini kaldırıp genç başkandan söz istedi. B) Elbiselerini benim eski dolabıma koyabi¬lirsin. C) Onun gibi vurdumduymaz biriyle aynı oda¬da nasıl kalırım? D) Şu paketleri bir an önce gerçek sahibine vermeliyim. E) Orada beni tanıyan birini bulabilecek mi¬yim acaba?
8. Aşağıdaki cümlede geçen altı çizili sözcüklerden hangisi yapıca diğerlerinden farklıdır? A) Evin tam önünde ufak bir asma çardağı vardı. B) Havuzun kenarında, üstünde patlıcan salatası bulunan bir masa duruyordu. C) Etrafı şimşir ağaçlarıyla çevrilmiş yollar, buraya park manzarası veriyordu. D) Edremit’te bu bahçeden daha bakımlı başka bir bahçe bulmanın imkanı yoktu. E) Akşamları havuzun kenarına bir masa çıkarılır ve özenle donatılırdı.
9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bileşik sözcük sıfat görevinde değildir? A) Saksıdaki birkaç fesleğen yaprağını elim¬le ezip koklaya koklaya yürüdüm. B) Kapıyı açınca, karşımda başörtülü, yaşlı, zavallı bir kadın belirdi. C) Kızgın bir balmumu gibi tepemize yapışan güneşten iyice rahatsız olduk. D) Bu bölge toprakları, gayet ince, pek yalın¬kat bir kabuk gibidir. E) İşlediği yüzkarası suçun ağırlığına daya¬namayıp kasabadan gizlice ayrılmış.
10. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde -ce (-ca, -çe, -ça) ekini alan sözcük yapıca diğerlerinden farklıdır? A) Bu şehrin tarihçesini bir bilim adamı yazmış. B) Senin, aslında iyi bir ılıcaya gidip dinlen¬men gerekiyor. C) Eskiden beri büyükçe bir evde oturmak isterdi. D)Bu ormanda bir zamanlar öyle güzel karacalar vardı ki… E) Konuyu bence iyi bir uzmana danışmak lazım.
11. “Yapım ekleri edat soylu sözcüklere gelerek onlardan isim türetebilir.” Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bunu örneklendiren bir sözcük kullanılmıştır? A) Yazılarında göreceli ifadelere pek yer vermemesi, bilimselliği ön plana almasındandır. B) Doğruluk insan için en vazgeçilmez ve olması gereken niteliklerdendir. C) Bazı bağlaçlar cümleye gibilik, benzerlik anlamı da katabilir. D) Her yazısında içinli, dolaylı sözlerle bazı durumlara gerekçeler hazırladığını görü¬yoruz. E) Bu kadarcık bir hatamızı da hoş görmeye¬cek misin yani.
12. “Yapım ekleri bileşik sözcüklere gelerek on¬lardan yeni sözcükler türetebilir.” Aşağıdakilerden hangisinde bunu örnek¬lendiren bir kullanım görülmektedir? A) Resimlerinde albenisi yüksek renkler kul¬lanması, onun en özgün yanıdır. B) Seni bugünlük affediyorum, ama bunu sa¬kın bir daha yapma! C) Seninle anayolda buluşur, yola birlikte çı¬karız. D) Konuşmalarındaki bu kapalılık anlatmak istediklerinin yeterince anlaşılmamasına yol açıyor. E) Kuşburnundan yapılan yiyeceklerin pazar¬layıcılığını yapıyormuş.
13. Ebedi aşığın dönüşünü bekler Yalan yeminlerin tanığı çiçekler Artık olmayacak baharlar içinde Her garipsi ayak izi kar içinde Hoyrattır bu akşamüstüler daima
Yukarıdaki dizelerin hangisinde türemiş bir sözcük kullanılmamıştır? A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V
14. Aşağıdaki dizelerin hangisinde ikilemeyi oluşturan sözcükler yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır? A) Dertli dertli vurdum sazın teline. B) Şuraya bir yatak ser yavaş yavaş. C) Açık açık anlattı bana aşkı ağaçlar. D) Güneşi yudum yudum içtim şu lahzada. E) İki kardeş bakakalmış ardından şaşkın şaşkın.
15. Aşağıdaki dizelerde geçen bileşik sözcüklerden hangisi, diğerlerinden farklı bir yolla yapılmıştır?
A)Ben büyük şarkıları severim, büyük olsun
Deniz gibi, gökyüzü gibi her şey ve mahzun
B) Gözyaşlarını duydum yüzümde bir ara
O düşümde ağladı
C) Bir kıyamettir kopacak ufuklarda
Denizkızları mı dersin, kuşlar mı dersin
D) Kuşlar başucuma toplanmış
Perdeleri açılıyor sabahın
E) Herkes şiirine, düşüncene düşman
Sarı bir ışık sızmakta gelecek yüzyıllardan
16. “İçimi güldürmüyor sensiz ay ışıkları”
Bu dizede altı çizili sözcükte bulunan ekle¬rin işlevleri bakımından özdeşi aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisinde kullanılmıştır? A) Bütün gemicilerin ruhu bende yaşıyor. B) Gözlerimiz yaşlıydı. gönüllerimiz mahzun. C) Parlayan bakışları gönle huzur veriyor. D) Kapakları kapayın girmesin gemiye su. E) Seyredin dostlarım değirmenin taşını.
17. Çocukların ağlamasına dayanamam. Bir fe¬na olurum duydum mu. Çocuklar boş yere ağlamaz. Şu dünyada çocukların ağlaması ne kadar azalırsa bilin ki kötülükler de o kadar azalmıştır. Ağlayan bir çocuk sesi duyar da ilgilenirseniz bilin ki şu bozuk düzenin sizi üzecek bir olayıyla karşılaşacaksınız.
Bu parçada kaç bileşik fiil kullanılmıştır?
A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5
18. “Kimi bileşik sözcükler isim tamlamalarının kaynaşmaları yoluyla oluşur. Bunlar cümlede sıfat görevinde de kullanılabilir.”
Aşağıdakilerden hangisinde bunu örneklendiren bir bileşik sözcük kullanılmıştır?
A) Kitabı alınca mutlaka önce onun önsözü¬nü okurum. B) Filmin başrolündeki sanatçının önceden bir filmini seyretmiştim. C) Romandaki olayların büyük bir bölümü bir denizaltında geçiyor. D) İşe alınmak için önce bir başvuru dilekçe¬si hazırlamalısın. E) Onun, fildişi kulesinden çıkıp halkın arası¬na girme zamanı hala gelmedi mi?
1.E 2.D 3.D 4.D 5.C 6.B 7.E 8.D 9.C 10.E 11.C 12.B 13.E 14.B 15.E 16.C 17.B 18.E

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir