Cümlede Anlam

1.     Cümlede anlam

Cümle, bir fikri bir duyguyu, ve düşünceyi, bir oluş ve kılışı tam olarak bir hüküm hâlinde anlatan kelime grubudur. Sözcük anlam birimi, cümle yargı birimi, paragraf ise düşünce birimidir.

Cümlede vurgu:

*a Fiil cümlelerinde yüklemden önceki sözcük vurguludur.
Akşama kadar evi temizledik.
Size geleceğiz yarın.
 
*b Yüklemin başta olduğu fiil cümlelerinde vurgulu sözcük sonda bulunur.
Görüşürüz, akşam yurtta.
 
*c Önemsenen ögeyi vurgulamanın bir yolu da onu yükleme yaklaştırmaktır.
Kardeşim dün Almanya’ya uçakla gitti.
 
*d İsim cümlelerinde vurgu yüklemdir.
Sınavı kazanan şu çocuktu.
En sevdiğim ders Türkçe’dir.
 
*e mi soru edatından önceki sözcük vurguludur.
Beni dün telefonla sen mi aradın?
Sen dün telefonla beni mi aradın?
Sen beni dün telefonla mı aradın?
Sen beni telefonla dün mü aradın?
Sen beni telefonla dün aradın mı?
 
*f de bağlacından önceki sözcük vurguludur.
Sen de mi geleceksin?

1.1.     cümlede anlam özellikleri

1.1.1.  Anlamdaş Yargılar

Bir düşüncenin aynı anlama gelen başka sözcüklerle oluşmuş veya aynı sözcüklerin yerleri değiştirilerek oluşmuş, cümlelerle ifade edilmesidir.
*Eş anlamlı cümleleri çözerken edat ve bağlaçlara dikkat edilmelidir.
Okulumu ve öğretmenlerimi sevmiyor değilim.
Okulumu ve öğretmenlerimi seviyorum.
Ne sen ne o bu işten anlamıyorsunuz.
Sen ve o bu işi bilmiyorsunuz.
Evi didik didik aradılar.
Evin her yerini aradılar.

1.1.2.  Yakın Anlamlı Yargılar

Anlam bakımından birbirine yakın olan cümlelerle oluşur.

1.1.3.  Nesnel (Objektif) Yargılar

 
Kişisel duygu ve düşüncelere yer vermeyen, doğruluğu herkes tarafından kabul edilmiş, kişiden kişiye değişmeyen yargılardır.
 
Bu gün hava bulutlu.
Romanda üç erkek bir kadın kahraman var.
Ankara Türkiye’nin başkentidir.
Atatürk üniversitesinden mezun olmuş.

1.1.4.  Öznel Yargılar

 
Kişisel duygu, düşünce ve eleştirilere yer veren, doğruluğu kişiden kişiye değişen yargılardır.
 
Necip Fazıl’ı sevmemek mümkün mü?
Eserlerindeki tasvirler çok başarılı
Ankara Türkiye’nin en güzel kentidir.

1.1.5.  Bir Şarta(koşula) Bağlılık Bildiren Yargılar

 
*Bir eylem ya da durumun gerçekleşmesini başka bir eylem ya da durumun gerçekleşmesine bağlayan yargılardır.
 
Çalışırsan sınavı kazanırsın.
Kitapları veririm ancak yarın getir.
Akşama dönmek üzere gidebilirsin.
Devamı için aşağıdan sayfa numaralarına tıklayabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir