|1847 Görüntülenme|

Sözcük Türleri

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

1.  Sözcük Türleri

1.1.   İsimler(Adlar)

Varlıkları ve kavramları karşılayan, onları tanımamıza yarayan sözcüklerdir.

1.1.1.     Varlıklara Verilişine Göre isimler

Özel İsim:

Benzeri olmayan tek olan varlıklara verilen isimlerdir.

Ayşe, Karabaş, Erzurum, Kızılırmak, Türk Dili, Türkiye, Karanfil Sokak

Özel isimler

a Her zaman büyük harfle başlar

b Aldıkları çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.Amasya’ya, Ayşe’nin

c Özel isimlere getirilin yapım ekleri ayrılmaz.Erzurumlu, Ahmetgil, Türklük, Ayşecik, Sevimler, Pamuksuz

d p, ç, t, k, ünsüzlerinden biriyle biten bir özel isim ünlü ile başlayan bir ek alırsa; p, ç, t, k, söylenişte b, c, d, g, ye dönüşür ama yazılışta bir değişiklik olmaz.

e Ay, Dünya ve Güneş isimleri coğrafî terim olarak kullanıldığında büyük harfle başlar ve aldığı ekler ayrı yazılır.

 

Cins İsim:

Aynı cinsten olan varlıklara verilen isimlerdir.

Kedi, masa, insan, ağaç, kitap, insan…

 

1.1.2.    Varlıkların Oluşlarına Göre İsimler

Somut İsim:

Beş duyu organı vasıtasıyla algılayabildiğimiz varlıkları karşılayan isimlerdir.

Kapı, ses, ısı, ışık, rüzgar, insan, taş…

Soyut İsim:

Duyularla algılanamayan, ancak zihinde tasarlanan, akıl yoluyla kavranan varlıklara ve kavramlara verilen isimlerdir.

      Sevgi, dostluk, arkadaşlık, öfke, iyilik, akıl, korku…

Eylem İsmi:

Fiillerin sonuna –mek, -mak, -iş, -uş ekleri getirilerek yapılan isimlerdir.

Yaşamak, görüşme, bakış, gülüş…

       1.1.3. Varlıkların Sayılarına Göre İsimler

Tekil İsim:

Aynı türden bir tek varlığa verilen isimlerdir.

Çiçek, araba, kalem…

Çoğul İsim:

Aynı türden birden çok varlığı karşılayan isimlerdir.

İnsanlar, evler, ağaçlar…

 

-ler Çoğul Ekinin Farklı Kullanımları:

1 Soy ve millet ismi yapar: Türkler, Osmanlılar, Selçuklular, Amerikalılar

2 Özel isimlere aile anlamı katar: Akşam Sevgilere gideceğim.

3 Özel isimlere benzerleri anlamı katar ve kesme işaretiyle ayrılır: Burası Fuzuli’ler , Ali Şir Nevaî’ler diyarıdır.

4 Abartma anlamı katar: Çocuğunu dünyalar kadar seviyor. Hasta, ateşler içinde yanıyor. Öyle terledim ki sular içinde kaldım.

5  Resmiyet anlamı katar: Ahmet Bey henüz gelmediler.

 

Topluluk İsmi:

Yazılışları bakımından tekil, ifade ettikleri anlam bakımından çoğul olan isimlere denir.

Ordu, bölük, sürü, demet, dizi, orman, saç…

1.1.3.     İsmin Hâlleri:

İsimler cümlede ya yalın hâlde bulunurlar ya da –i, -e, de, -den, eklerinden birini almış olarak bulunurlar.

Bahçe, bahçeyi, bahçeye, bahçede, bahçeden

Ev, evi, eve, evde, evden

Adam, adamı, adama, adamda, adamdan

Park, parkı, parka, parkta, parktan

 

-de, den ekleri yapım eki olarak da kullanılabilir.

Gözde öğrenci, sözde kızlar, sıradan davranış, candan insan, içten söz

 

-e, -de, -den ekleri zaman bildiren sözcüklere gelerek zarf tümleci olarak da kullanılabilirler.

Akşama bize gidelim.

Beşe Ankara’da oluruz.

İkindide çay içtik.

Baharda çiçekler açar.

Fasulyeleri akşamdan suya koydum.

Sabahtan yola çıkarız. Erkenden bütün işleri yaptım.

Yazar: İsmail Demir (472 Posts)

Matematik Öğretmeni


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir