|951 Görüntülenme|

Ses Bilgisi ve Yazım Kuralları

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

DİLİN TANIMI

İnsanların duygu,düşünce ve dileklerini anlatmak için kullandıkları işaretlerin hepsine

birden DİL denir.

En yaygın tanımla dil, ”insanlar arasında anlaşmayı sağlayan tabiî bir vasıta, kendisine ait kanunları olan ve ancak bu kanunlar çerçevesinde gelişen canlı bir varlık, temeli bilinmeyen zamanlarda atılmış bir gizli antlaşmalar sistemi, seslerden örülmüş içtimaî bir müessesedir”

            Başka bir deyişle dil, insanların birbirlerini anlayabilmeleri için kullandıkları bir araçtır.

 

SES BİLGİSİ   

Ses Nedir?

Hava titreşimlerinin kulakla duyulanına SES denir. Parçalanmayan en küçük dil birliğidir, dil unsurudur.

Harf Nedir?

Her sesin yazıdaki biçimine HARF denir. Alfabenin en küçük birimidir. .

            Ses ve Harfin Farklılığı

            *Ses sözlü, harf ise yazılıdır.

*Ses kulağa, harf ise göze hitap eder.

            *Ses sesli, harf ise sessizdir. Harf bir yönüyle sesin elbisesidir, kılıfıdır.

            Alfabe Nedir?

             Bir dildeki sesleri karşılayan harflerin hepsinin birden meydana getirdiği, belirli bir sırası olan harf topluluğuna ALFABE adı verilir.

Bugün  yazı dilinde kullandığımız Latin kökenli alfabede 29 harf bulunmaktadır. Bu harflerin şekillendirdiği sesleri iki grup halinde incelemek mümkündür:

            1- Ünlüler (vokal)

            2- Ünsüzler (konsonant)

            ÜNLÜLER-SESLİLER

            Ses yolunda hiçbir engele uğramadan, boğumlanmadan çıkanlardır. Türkçe’de sesli harfler 8 tanedir: a, e, ı, i, o, ö, u, ü’ dür. Bunlar tek başlarına okunur ve hece olur.

            Türkçe, ünlüsü bol bir dildir. Ayrıca (ı) ünlüsü de yalnız Türkçe’de bulunmaktadır. Dilimizde ünlüler açık olarak söylenirler. Bunlar, konuşmanın asıl öğesidirler. Hem kendileri okunurlar, hem de ünsüzleri okuturlar.

            Türkçe’de ünsüzler üçe ayrılmaktadır:

            1-Büyük dilin durumuna göre ünlüler: Kalın-ince

            Dilin geri çekilip, art damak dediğimiz yumuşak damağa yaklaşması durumunda oluşan ünlülere KALIN ÜNLÜLER adı verilir. Bu ünlüler a, ı, o, u’ dur.

            Dilin ileri sürülüp ön damak dediğimiz sert damağa yaklaşmasıyla oluşan ünlülere de İNCE ÜNLÜLER denilmektedir. Bu ünlüler e, i, ö, ü’ dür.

            Kalın ünlülere ART ÜNLÜLER, ince ünlülere de ÖN ÜNLÜLER adı da verilmektedir.

            2-Alt çenenin durumuna göre ünlüler:Geniş-dar

            Alt çenenin çok düşük durumda olup ağız boşluğunun genişlemesiyle oluşan ünlülere GENİŞ ÜNLÜLER adı verilir. Bu ünlüler a, e, o, ö’ dür.

            Alt çenenin düşüp ağız boşluğunun daralmasıyla oluşan ünlülere de DAR ÜNLÜLER denilmektedir. Bu ünlüler ı, i, u, ü’ dür.

            3- Dudakların durumuna göre ünlüler: Yuvarlak-düz 

            Dudakların yuvarlaklaşıp ileriye doğru uzamasıyla oluşan ünlülere YUVARLAK ÜNLÜLER adı verilir. Bu ünlüler o, ö, u, ü’ dür.

            Dudakların yanlara yayılmasıyla oluşan ünlülere de DÜZ ÜNLÜLER denilmektedir. Bu ünlüler a, e, ı, i’ dir.

 

Ünlülerin özellikleri şu tabloda toplu olarak görülebilir:

                                                                                                     

   

 

 DÜZ   

 

 

 YUVARLAK

 

Geniş

 

Dar

 

 

Geniş

 

Dar

 

 Kalın

 

    A

 

    I

 

     o

 

     U

 

  İnce

 

    e

 

    İ

 

     ö

 

     Ü

 

a: Kalın, geniş, düz                e: İnce, geniş, düz    

ı : Kalın, dar, düz                    i: İnce, dar, düz   

o: Kalın, geniş, yuvarlak        ö: İnce, geniş, yuvarlak 

u: Kalın, dar, yuvarlak          ü: İnce, dar, yuvarlak   

Ünlüler,  kısalık ve uzunluk bakımından da yine ikiye ayrılmaktadır. Ünlülerin süreksiz olanlarına KISA ÜNLÜLER, daha sürekli söylenişi olanlara da UZUN ÜNLÜLER adı verilmektedir. Dilimizdeki ünlülerin tamamı kısa olup (ı) ünlüsü daha da kısa bir söylenişe sahiptir. İçinde uzun ünlü bulunan kelimeler Türkçe değildir.

Yazar: İsmail Demir (465 Posts)

Matematik Öğretmeni


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir