|118 Görüntülenme|

Harf ve Ses

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

Harf: Dildeki sesleri gösteren ve alfabeyi oluşturan işaretlere “harf” denir. Türk alfabesinde 29 harf vardır. Bunlardan 8’i ünlü, 21’i ünsüzdür.

Ünlüler; Alt çenenin, dilin ve dudakların durumuna göre şöyle sınıflandırabilir:

BÜYÜK ÜNLÜ UYUMU: Türkçe’de bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) varsa; diğer heceler de kalın olur. Birinci hecede ince bir ünlü (e, i, ö, ü) varsa diğer heceler de ince olur.

Örnekler: adam, boyun, kırmızı, gözlük, vergi…

Uymayanlar: anne (ana), kardeş (karındaş, kardaş), elma (alma)…

Büyük Ünlü Uyumunu Bozan Ekler:

q -yor: geli-yor, gidi-yor…

q – ken: uyur-ken, kaçar-ken…

q -ki: onun-ki babamın-ki…

q – leyin: sabah-leyin, akşam-leyin…

q -(ı)mtrak: ekşi-mtrak, yeşil(i)-mtrak…

q -daş: gönül-daş…

KÜÇÜK ÜNLÜ UYUMU: Bir kelimedeki ünlülerin düzlük yuvarlaklık veya darlık genişlik bakımından gösterdiği uyumuma denir.

  1. Düz ünlülerden sonra (a, e, ı, i), düz ünlüler (a, e, ı, i) gelir.

Örnek: yağız, bilek, kayıkçı, kırbaç…

  1. Yuvarlak ünlülerden sonra (o, ö, u, ü);
  2. a) Ya düz-geniş ünlüler (a, e),
  3. b) Ya dar-yuvarlak ünlüler (u, ü) gelir.

Örnek: çocuk, sonra, önde, güreş, sürmek…

q NOT 1: Birleşik kelimelerde ünlü uyumları aranmaz. Beşiktaş, Çamardı, Beyşehir…

q NOT 2: Tek heceli kelimelerde büyük ünlü uyumu aranmaz. Al, koş, bu, dur

Yazar: İsmail Demir (465 Posts)

Matematik Öğretmeni


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir