|294 Görüntülenme|

FİİLLER

[Toplam:0    Ortalama:0/5]

EKFİİL (EK EYLEM)

 

İsim soylu sözcüklerin yüklem olarak kullanılmasını sağlayan eklere denir. Dört şekli vardır. Bunlara –imek fiilleri de denir.

 

  1. a) Di’li geçmiş zaman şekli:

-Bugün hava güzeldi

-güzeldim, güzeldin, güzeldi, güzeldik, güzeldiniz, güzeldiler

 

  1. b) Miş’li geçmiş zaman şekli:

– Saçların umduğumdan da uzunmuş

– uzunmuşum, uzunmuşsun, uzunmuş, uzunmuşuz, uzunmuşsunuz, uzunmuşlar

 

  1. c) Şart şekli:

-Hava güzelse yürüyüş yaparız

-çalışkansam, çalışkansan, çalışkansa, çalışkansak, çalışkansanız, çalışkansalar

Not: Genellikle yan cümlenin yüklemi olurlar.

 

  1. d) Geniş Zaman Şekli:

-Bugün seni arayan kimdi?

-kimdim, kimdin, kimdir, kimdik, kimdiniz, kimdiler

 

*Ekfiilin geniş zaman şekli  (-dir) çekimli fiillere gelerek kesinlik veya ihtimal anlamları bildirir. Buna aynı zamanda bildirme eki de denir . Örnek;

–          Zil şimdiye çalmıştır (ihtimal)

–          Otobüs kalkmıştır (ihtimal)

–          Ders burada bitmiştir (kesinlik)

 

Alıştırmalar:

-Şu karşıdan gelen Ali  (ekfiilin geniş zaman üçüncü şahıs şekli her zaman yazılmayabilir)

-Derslerine çok çalışırsan istediğini elde etmemen işten değil

-Ben inadına sevmişim be arkadaş

-Eskiden de çok çalışkandım

 

 

FİİLİMSİLER (EYLEMSİLER)

 

Fiillerden türeyerek isim, sıfat, ya da zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir.

–          ölmek kaderde var bize üzüntü vermiyor

–          Lakin vatandan ayrılışın ıstırabı zor.

 

1- İsim fiiller: -mak, -mek, -me, -ma, -ış, -iş, -uş, -üş  ekleriyle yapılır.

Fiilden türeyerek isim görevinde kullanılan sözcüklerdir.

–          gülmek, gülme, bakmak, bakma, yazma, yazış, geliş, gülüş

*İsim fiiller hal eklerini alabilirler

-Onun bakışları içimde anlayamadığım kıpırtılar oluşturma eğilimi gösteriyor.

-yaz – ma – y – a,  oku – mak – tan,  sev – mek – te

 

*Tamlamalarda tamlayan ya da tamlanan olabilirler

-Arkadaşımın görüşleri

-Okumanın faydası

-Giriş bölümü

 

*Cümlelerde öğe olarak kullanılabilirler

-Anlamak en güzel erdemdir.

-Yüzmek sevdiğim sporlardandır.

-Çocuk oynamayı ihmal etmemelidir.

-Senin gülüşünü beğendim.

 

*İsim fiiller bazen bir varlık olarak da kullanılabilirler

-kavurma, sarma, dondurma, kazma

 

*Bazen sıfat olurlar

-dolma kalem, dönme dolap, yazma eser

 

2-Sıfat Fiiller: -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş   kısaca bu eklerle yapılır. Fiillerden türeyerek sıfat ya da isim görevinde kullanılırlar.

-gelen haber hepimizi üzdü.

-koşan çocuk, yıkılan ev, ağlayan göz, kırılan cam, kör olası göz, çıkacak can, kahrolası adam, öpülesi el,

–          gelen adam yerine  gelen (adlaşmış sıfat)

–          tükenmez kalem, kırılmaz cam, yaramaz çocuk, utanmaz adam

–          koşar adım, yazar kasa, bilir kişi, düşünür adam

–          tanıdık adam, bildik kişi, okunmadık kitap, görülmedik ev, duyulmadık söz

–          gelecek yıl, yapılacak iş, dövülecek adam, akacak kan, okunacak kitap

–          geçmiş yıl, ermiş adam, eskimiş elbise, ezilmiş domates

 

NOT:  – dık, -dik  ve –ecek, -acak   sıfat fiil ekleri kendilerinden sonra iyelik eki alarak gizlenebilirler. Bu sizleri şaşırtmasın.

-geçtiğimiz yol

-tanıdığımız adam

-duyduğumuz söz

-göreceğimiz günler

 

 

Not: Sıfat fiil eklerinde zaman söz konusudur

–          gelen adam (şimdiki zaman anlamı taşıyor)

–          Bilen konuşur (geniş zaman)

–          Kör olası göz (gelecek zaman)

–          Yazar kasa (geniş zaman)

 Devamı için aşağıdan 2. sayfaya geçiş yapabilirsiniz.

Yazar: İsmail Demir (465 Posts)

Matematik Öğretmeni


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir